Toronto Üniversitesinden Robert Austin, makalesinde komünizmden çıktıktan sonra zorlu bir geçiş süreci yaşayan Arnavutluk’un artık kritik dönemi atlatmış göründüğünü söylüyor. Başbakan Sali Berisha, organize suçlarla mücadele etmek ve kaçakçılık cenneti olarak ün salan ülkenin imajını değiştirmek için koları sıvadı. Hükümeti daha şeffaf hale getirdi ve menfaat çatışmalarını bertaraf etmeye başladı. Diğer yandan Belediye Başkanı Edi Rama2nın çabaları sayesinde bir zamanların kasvetli şehri Tiran yeni bir havaya bürünüyor. Fakat siyasi yaşamda kutuplaşmalar varlığını sürdürüyor ve Arnavutluk halkı, ilerleme yönünde kazanılan ivmenin sürdürülüp sürdürülemeyeceğini görmek için bekliyor.
Robert Austin, Southeast European Times -- 19/06/06
Canlı renklere boyanmış binalar, yenilenen devlet daireleri ve parklar, Tiran'ın havasını tamamen değiştirmiş. [Gent Shkullaku] |
Küçük Arnavutluk pek çok yeni başlangıçlar yaşadı. 1992’de Sali Berisha başkanlığındaki Demokratik Parti, yaşanan anti komünizm dalgası ile iktidara geldi. Berisha’nın zaferi ülkeye hızlı bir değişim süreci yaşanacağı yönünde iyimser bir bakış açısı getirdi. Bazı başarılarına rağmen Berisha hükümeti, saadet zinciri felaketi ve ülkenin sivil savaşın eşiğine gelmesi nedeniyle 1997’de başarısızlığa uğradı. Ekonomiye şok tedavi uygulanacağı sözü verilen Arnavut vatandaşlar, “tüm şoku yaşadıklarını ama tedaviyi bir türlü göremediklerini” düşünüyorlardı. 1997’de uluslararası kuruluşların desteğiyle gerçekleştirilen seçimleri kazanan muhalefetteki Sosyalistler de yeni bir başlangıç sözü verdiler. 2005 yılına kadar iktidarda kalan parti, kibirli tutumları ve yolsuzluklar nedeniyle geçtiğimiz yıl yenilgiye uğradı.
Arnavutluk halkının en büyük şikayeti, herşey için rüşvet vermek zorunda kaldıkları ve siyasetçilerin gün geçtikçe zenginleştiği yolsuzluk ortamı. Arnavutluk'ta yolsuzluk sorunu görmezden gelinemeyecek boyutlarda. 2005 yılında Berisha, "Değişim Zamanı" ve "Temiz Eller" gibi sloganlarla ilerici bir kampanya düzenledi. Sosyalistler 1997'de yaşanan ve pek çok vatandaşın paralarını saadet zincirlerine yatırıp kaybettikleri için hatırlamak istemediği sıkıntılı dönemleri hatırlatıyor.
Berisha göreve geldiği gün Arnavutluk’u büyük ölçüde değiştireceğine söz verdi ve bugüne kadar bu yönde pek çok şey yapıldı. yabancı yatırım konusuna büyük önem veren Berisha, yabancıların, ülkenin muhteşem sahilleri ve doğal güzellikleri sayesinde giderek gelişen turizm sektörü başta olmak üzere, ülkedeki yatırım fırsatlarını değerlendirmelerini umuyor. İşkolikliğiyle tanınan Berisha, devleti küçültüp vergileri de önemli ölçüde azaltarak, ülkede yaygın olarak görülen yolsuzluk sorununa savaş açtı. Arnavutluk’a şimdiye kadar sınırlı sayıda yabancı yatırım yapıldı. Yatırımcıların çoğu, istikrarsızlığın verdiği endişeyle bu ülkeye yatırım yapmaktan çekiniyordu.
Bu durumu değiştirmek için Berisha, Batıda eğitim görmüş, ismi lekesiz bir dizi genç insanı Arnavutluk'a getirterek ekibine kattı. Kabinesi, kendisinden önceki başbakanların kabinelerinden daha genç ve yalın. Berisha, Arnavutluk’un genellikle yolsuzluk, şiddet, uyuşturucu ve insan kaçakçılığı ile eş tutulan uluslararası imajını düzeltmek için ise suç grupları ile mücadele ediyor. Kısa bir süre önce, suç grupları ile mücadele konusunda isteksiz davranan başsavcı Theodhori Sollaku'yu görevden aldı. Bu hareket muhalefeti öfkelendirdi. Fakat Sollaku suç gruplarından korkmuş da olsa, bu gruplarla bağlantılı da olsa sonuç değişmeyecekti; Sollaku gitmeliydi. Adriyatik Denizi üzerinden İtalya’ya insan ve uyuşturucu kaçakçılığını önlemek amacıyla, tekne sahibi olma konusunda ciddi sınırlamalar getirildi.
Arnavutluk Başbakanı Sali Berisha, ülkenin imajını iyileştirme sözü verdi. [Gent Shkullaku] |
Berisha, kendinden önceki hükümetlerin pek önemsemediği bir şey daha yaparak, hükümet içinde olabilecek menfaat çatışmalarını engelledi. Şimdiden ciddi tutuklamalar oldu ve daha önce dokunulmaz olan bir çok suçlu artık hapiste. Berisha, yolsuzluk ve suça karşı verilen mücadelenin, "gerçek başarılarla ve beklediklerinden çok daha hızlı bir şekilde devam ettiğini" söylüyor. Kamuoyunun düşüncesi ise, hükümetin şeffaflaşmasıyla birlikte kamu düzeninde iyileşme olduğu yönünde. Görünen o ki eksik olan şey üst düzey siyasi iradeymiş. Uluslararası kuruluşlar da ülkenin dikkate değer bir ilerleme kaydettiği konusunda hemfikir.
Yine de Arnavutluk’ta siyasi yaşam gerginliklere ve kutuplaşmalara sahne olmaya devam ediyor. Çoğu parti, nihai hedef olan NATO ve AB ile ortaklık konusunda hemfikirken, birlikte bir strateji oluşturmayı reddediyor. Etkin ve samimi bir muhalefet olgusu henüz olgunlaşmadı. Bu da ülkenin gelişmesine engel oluyor. Diğer taraftan Arnavutluk nihayet AB ile bir İstikrar ve Ortaklık Anlaşması imzaladı. Bu anlaşma, Avrupa’ya uzanan uzun ve zorlu yolda atılmış önemli bir ilk adım.
Arnavutluk'ta çeşitli gelişmeler yaşanıyor. Ülkenin 600 bin nüfuslu, büyüyen başkenti Tiran'da vinçler yüzünden ufuk çizgisini görmek zor. Şehrin dinamik belediye başkanı ve aynı zamanda muhalefetteki Sosyalist Partinin başkanı Edi Rama, bir zamanlar kasvetli bir havası olan şehirde yarattığı dönüşüm sayesinde övgü topluyor. Canlı renklere boyanmış binalar, yenilenen devlet daireleri ve parklar, Tiran'ın havasını tamamen değiştirmiş.
Bir zamanlar umutsuz görünen altyapı konusunda da istikrarlı bir gelişme görülüyor. Fakat yine de Arnavut halkı beklemekten sıkılmış durumda ve Berisha kazanılan bu ivmeyi korumak zorunda. Berisha’nın iki mirası var – kendisi Arnavutluk’ta komünizmin yıkılmasında başrol oynayanlardan biriydi. Bu kez bırakacağı mirasın, NATO ve AB ile ortak bir Arnavutluk olmasını istiyor. Sayısız soruna rağmen Arnavutlar, yoksulluk gerçeğine meydan okuyan bir iyimserlik taşıyor. Yapılan tüm araştırmalar Arnavut halkının geleceği aydınlık gördüğünü gösteriyor. Bu durum, 800 bin kişi daha iyi imkanlar elde edebilmek için ülkeyi terk ettikten sonra bile değişmedi.
Arnavutluk, 15 yıllık belirsiz bir geçiş döneminin ardından nihayet kritik noktayı atlatmış olabilir. Bu, komünizm sonrası geçiş dönemine girerken, hedeflerine şimdiye kadar varmış olma umudu taşıyanlar için iyi bir haber.
|
