Statü sürecindeki gecikmeler, Kosova'nın en fazla kültürel çeşitliliğe sahip kentinde umutları söndürdü. Ancak bazıları hâlâ iyimserliğini koruyor.
Southeast European Times için Prizren/Korisha'dan Blerta Foniqi-Kabashi'nin haberi – 13/08/08
Kosova'nın Prizren kentinde basamakta oturan bir kadın görülüyor. Statü sürecinde yaşanan gecikmeler eyaletteki ekonomik iyileşme umutlarını söndürdü. [Getty Images] |
Kosova'nın tarihi kentlerinden biri olan Prizren, eyaletin kültürel ve etnik açıdan en zengin belediyesi olmayı sürdürüyor. Geniş Boşnak, Türk ve Roman toplumları çoğunluğu oluşturan etnik Arnavut nüfusla birlikte yaşıyorlar. Önemli sayıda Kosovalı Sırp ise koruma altındaki toplu konutlar, enklavlar ve küçük köylerde yaşıyor.
Yakınlardaki Korişa kasabasında yaşayan Ruşdi Mukay, "Prizren yıllarca önce Kosova'nın başkentiydi." diyor. Kentin mirasıyla gurur duymakla birlikte, o ve diğer bölge sakinleri söz geleceğe gelince kendilerinden o kadar da emin değiller. Toplumun büyük kısmı, fakirleşmiş bir ekonomi ve zayıf iş bulma umutlarıyla iki yakasını bir araya getirmeye çabalıyor.
"İş bulamıyoruz." diyen Mukay şöyle devam ediyor: "Bu yüzden de çiftçilik yapmak zorunda kalıyoruz. Bu yaz için görevlerimizi tamamladık, peki sonbahar ve kış ne yapacağız?"
Kosova'nın geleceği konusunda girilen çıkmaz, yalnızca Prizren'de değil tüm Kosova'da kötümserliği derinleştirmiş durumda. Siyasi uzlaşma umutlarıyla birlikte, ekonominin yeniden canlanma umutları da uzaklaşıyor.
Mukay'ın kuzeni Başkim, "Kaderimizle ne yapıyorlar bilmiyoruz." diyerek şöyle devam ediyor. "Tüm dünyanın görmesi gereken bir örnek olduğumuzu düşünüyorum."
Başkim, Batının Kosova'nın statüsünü tanımakta daha çabuk davranması gerektiğini düşünüyor. "Bekleyip Rusya'nın niyetini görmemeleri gerekiyor, zira Rusya Sırbistan'ın müttefiki ve sadece tek bir ülke."
Prizrenli Sırplar, Mart 2004'te Kosova'da patlak veren ayaklanmalar sırasında etnik saldırılara hedef oldular. Bugünse, yaşamlarının yalnızca şiddet tehdidi değil işsizlik tarafından da sınırlandığını söylüyorlar.
İsminin gizli kalmasını isteyen bir Sırp, "Tecrit edilmedik. Kentte serbestçe dolaşabiliyoruz, ama işyerimiz yok." diyor. Ona göre, Belgrad'daki yetkililerin Kosovalı Sırplara yardım etmek ve kendilerini konuşma ve açıklamalarla sınırlamamak için daha fazla çaba göstermeleri gerekiyor.
Southeast European Times'a konuşan şahıs, "Bizi temsil ediyorlarsa, bizim için çalışmaları da gerekir." diyor.
Yerel yetkililer sabır çağrısında bulunuyor ve işlerin iyiye gittiğinde ısrar ediyorlar. Prizren Belediye Başkanı Ekrem Kryeziu, Prizren'in yeniden yapılanmakta olduğunu ve zamanla bir Avrupa kenti haline geleceğini söylüyor.
Kryeziu Southeast European Times'a verdiği demeçte, "Altyapı, eğitim, ambulans hizmetleri ve diğer alanlardaki değişiklikleri net bir şekilde görebilirsiniz." dedi.
İşsizlik seviyelerinin Kosova'nın diğer bölgelerinde olduğu gibi yüksek olduğunu kabul eden Kryeziu, statü belirlendikten sonra daha fazla iş fırsatının doğmasını umut ediyor.
Bazı sıradan vatandaşlar da bu iyimserliği paylaşıyor. Okul öğretmeni Naim Gaşi, "Yetkililere güveniyoruz ve nihai statü belirlendikten sonra Prizren'in de Priştine gibi olacağını düşünüyoruz." diyor.
Diğer pek çok kişi gibi, Gaşi de daha iyi bir yaşam derken iş olanaklarından bahsediyor.
Gaşi, "Pek çok insanın iş bulabileceği yeni fabrikaları açılmasını umut ediyorum." diyor.
Bu arada tıp öğrencisi Nita Kabaşi, ileride Prizren'de doktorluk yapmayı umut ediyor. Bu yıl okulundan mezun olmayı bekleyen Kabaşi, "Umarım Prizren'de de özel hastaneler açılır, çünkü devlet hastanelerinde doktorlar için yeterli yer yok. Bu yüzden umarım iş bulabilirim." diyor.
Tıp öğrencisi, "Doktor olduğumda Kosova'nın bağımsız bir devlet olacağına inanıyorum." diye de ekliyor.
Prizren'deki Türkler de ekonomik umutlarını statüye bağlı görüyorlar. Lüfti İbiş, "Şu anda durumumuz çok iyi, ama daha iyi günlerin geldiğini görüyoruz." diyor. İbiş, televizyondan AB'nin Kosova'nın kendi yapılarına katılmasına yardım edeceğini öğrendiğini söylüyor.
Prizren'deki Türkler sosyal açıdan önde gelen ve nüfuza sahip bir toplum olmakla birlikte, Türkçe dili etnik Türk olmayanlar tarafından bile yaygın olarak konuşuluyor.
Prizren, çoğu Arnavut olmak üzere 170 bin civarında bir nüfusa sahip. Kent, hem içinde hem de belediyeye bağlı 76 köyde yaşayan yaklaşık 221 bin kişinin yaşadığı Prizren belediyesinin idari başkenti.
| 
